In 2011 belandde ik bij het Noord Nederlands Toneel op het kunstenaarspad en ontwikkelde ik me stapje voor stapje tot social practice artist. Drie jaar terug besloot ik vol voor een leven als kunstenaar te gaan, een plek in te nemen in de kunstwereld.

Artist coach / curator / adviseur Robert Jan Verhagen wandelt met me op. Samen met hem werk ik aan de logica van mijn kunstenaarspraktijk. Wat werkt er onder de motorkap, waarom? We schrijven samen ook aan een artist statement, die kan dienen als bij aanvragen voor bijvoorbeeld fondsen.

In de zijlijn schreef ik een ode aan de vroeg-pionier, die me helpt te begrijpen waar ik in de wereld sta en ook waar ik dus niet hoef te staan. Ik ben een vroeg-pionier, ontdekte ik en dus geen eik, bijvoorbeeld. En ik ontdekte ook dat de taal van de natuur, van ecosystemen voor me werkt, om over mijn werk te praten, om mijn praktijk tot leven te laten komen. 

Bij deze deel ik mijn ode aan de vroeg-pionier. Meer zal volgen. Ik ben benieuwd naar je reactie. Laat je een comment achter? 

Ode aan de vroeg-pionier.

Ik ben een pionier, een vroeg-pionier om precies te zijn, een mosje, heidestruik. Of misschien ben ik een grove den, een ruwe berk of wilg. Zeker geen reusachtige beuk, of knoestige eik, die allebei eeuwenoud kunnen worden.

Ik ben een pionier, een vroeg-pionier. Ik voel me thuis op plekken waar nog bijna niets is. Op een zandvlakte, op de kaalte, in de wind, waar een laagje algen, mos en grassen de toplaag een beetje bij elkaar houdt, daar dwarrel ik graag neer, daar wortel ik graag, daar leg ik graag een voedzame bodem neer waar opvolgers langer, veel langer kunnen en willen zijn. Kastanjebomen, esdoorns, bomen die ouder en eeuwenoud kunnen worden. Ik voel me ook thuis in rafelranden, in the fringe, bijvoorbeeld op verlaten industrieterreinen. Waar nodig wortel ik, kraak ik verlaten beton met mijn wortels.

Ik ben een pionier, een vroeg-pionier. Ik land, groei, ontwikkel en maak op enig moment plaats voor de volgers. Als het ondertussen stormt of iets anders onvoorspelbaars gebeurt, breekt mijn top uit, waai ik om en begin ik opnieuw of ga ik door waar ik gebleven was. Als soort ben ik antifragiel. 

Soms beland ik in een dicht woud en lukt het me om te wortelen, bijvoorbeeld op een open plek, eventueel zelfs bovenop omgevallen woudreuzen die niet overeind zijn gebleven. Ik wortel op hun wortels en liggende stam en kijk wat bruikbaar is, hergebruikt kan worden. In een dicht donker woud is niet voldoende licht voor me. Ik hou niet van machtsspelletjes tussen eeuwenoude mastodonten. Laat ze eerst maar plaatsmaken voor iets nieuws.

Ik ben een pionier, een vroeg-pionier en ben vrienden met andere vroeg-pioniers, kruiden, struiken, diertjes, nog kleinere dieren, mede-pioniers. Ik zoek voortdurend naar verbindingen en om die organisch te laten groeien. Samen maken we woeste grond bos-klaar.

Ik ben een pionier, een vroeg-pionier en hoef niet de mooiste te zijn of worden. Ik groei graag en snel, ik ontwikkel graag ook mijn omgeving. Ik ben in proces. Ik hoef niet de grootste of beste te worden. Ik heb geen groter doel voor ogen dan in verbinding zijn en ontwikkelen. Ik kan dus ook niet mislukken. Alles is een experiment. 

Ik ben een pionier, een vroeg-pionier en daar hou ik het bij. Ik wil met alle liefde blijven totdat echte pioniers en de eerste volgers komen, maar het moet niet te mainstream, gestandaardiseerd, cash cow worden. Ik ben de eeuwig rising star, als ik mezelf zou moeten uitdrukken in BCG-matrix. Ik groei niet door naar een volgende fase. Ik blijf spelen, wroeten, pionieren.

Ik blijf pionier, vroeg-pionier. En als je mij probeert tot eik of beuk te managen, dan ben ik helemaal weg. Aan gras trekken heeft geen zin, tenzij je onkruid wilt wieden.

Ik ben een kunstenaar, soms toegepast kunstenaar (AKA designer), zoveel te ongrijpbaarder, zoveel te beter. Geen business mens, geen scale up en al helemaal geen manager of ambtenaar. Prima dat die er ook zijn en hun ding doen. Ik leg zelfs graag een basis voor ze, maar ik ben een pionier, een vroeg-pionier.

Ik ben een pionier, een vroeg-pionier, een heideplant, misschien een struik of berk, maar zeker geen beuk. Ik voel me thuis op onontgonnen terrein, of op de plek van vervallen ecosysteem, niet in een dicht donker woud. Ik lever geen materie, zoals eikels, nootjes en kastanjes, maar bereid de schrale grond voor voor opvolgers in ecologische successie.

Wat leerde ik van onze eerste vaste donateur?

Sinds 2017 word ik in mijn vrije werk ondersteund door donateurs, gulle gevers, noem ik ze ook wel. Jarenlang liep dat via Patreon, via losse giften of een enkele grotere sponsoring. Sinds kort is er de stichting Rust in Uitvoering en nodig ik mensen daar uit om...

Doneer nu voor werk waar de wereld (nog) niet om vraagt

Al jaren doe ik werk waar de wereld (nog) niet op zit te wachten. Dat financierde ik met werk in opdracht, donaties en… zuinig leven (effectief kom ik al jaren ~ bewust balancerend ~ rond van ongeveer een sociaal minimuminkomen). Sinds maart 2026 is er de stichting...

Op zoek naar pinda-investeerders

Op zoek naar pinda-investeerders Met goede vriend en econoom Ronald Mulder in gesprek over de waardering van wroeten in het sociale weefsel van de maatschappij [Lees je liever mee in het Google Doc, zodat je ook meteen daar kunt reageren? Voel je welkom.] [Lees en...

Slecht weer bestaat…

Slecht weer bestaat… Hoe bied je klimaatsomberte het hoofd? Slecht weer bestaat niet, zo begint een bekend Scandinavisch gezegde. Maar de meeste mensen worden wel vrolijker van een heerlijke zonnige lentedag – klein briesje, kabbelend beekje, frisgroene blaadjes en...

Een uitnodiging tot bewuste waardering

Vooraf: bij het lezen van dit artikel kun je enig ongemak ervaren. Dat realiseer ik me en… is herkenbaar. Zie het als één van mijn vele onderzoeken, waarin ik iets uitprobeer, pionier in een poging iets waardevols te ontdekken. Voel je geenszins verplicht tot iets,...

Inhoudelijke toelichting ‘What Remains (of Holding Pain)’

[versie 1.02b – om als inhoudelijke toelichting mee te gaan met een aanvraag bij onder andere Behringer Hazewinkel – tot stand gekomen dankzij mee– en tegendenken van Robert Jan Verhagen, Ronald Mulder, Eva Hund, Leonie Bais, Judith Smits, Rianne Wubs, Gea Schenk… 💚 ]...

Wat je vasthoudt, houdt je vast.

‘Wat je vasthoudt, houdt je vast,’ blijf ik herhalen voor mezelf, en voor anderen.  Soms kies ik ervoor om een formulering te gebruiken waarin de betekenis, die het voor mij heeft, er iets dikker bovenop ligt:  ‘Wat jij vasthoudt, houdt jou ook vast.’ ‘Het gaat te...

Green Lovin Grunnegers – samen Groningen vergroenen

Suggestie: lees deze uitnodiging op de wijs van… Scooby Snacks op Youtube of hier op Spotify.De afgelopen weken, maanden, jaren deed ik – vaak samen met anderen – van alles om de natuur in en om de stad zetjes te geven.  We haalden zaailingen uit het bos en plantten...

Breathwork Buddies VI – meer uit je adem halen met je misschien wel toekomstige kameraden

Wie de adem beheerst, heeft grip op het leven. Je slaapt eerder, dieper. Je rust beter uit, herstelt meer. Je hebt meer focus, minder stress. Je houdt je hartslag laag bij het hardlopen, hebt meer power bij het sprinten en na afloop minder verzuring. Je bent scherp op...

Breathwork Buddies V – de volgende ademgroep voor mannen die de diepte in willen met adem

Wie de adem beheerst, heeft grip op het leven. Je slaapt eerder, dieper. Je rust beter uit, herstelt meer. Je hebt meer focus, minder stress. Je houdt je hartslag laag bij het hardlopen, hebt meer power bij het sprinten en na afloop minder verzuring. Je bent scherp op...

Ghosting – hallo, is daar iemand?

Vorig jaar nodigde ik een vriendin, die even in between jobs zat,  – gratis – mee te doen met een – betaald – seminar. ‘Vind je vast leuk en er doen veel leuke mensen mee. Wie weet wat er ontstaat.’ ‘Wat lief. Ik deel uiteraard graag in de kosten die je maakt voor...

Rico Holding Pain

Met mijn fotografisch ritueel Holding Pain nodig ik mannen uit om naar hun verdriet te gaan om vervolgens 18 minuten lang, in stilte, in mijn camera te kijken. Vriend Rico nam mijn uitnodiging aan, om op 19 december 2024, op een moment dat hij between lives was, samen...