Een uitnodiging om in alle rust, in vertraging uit te wisselen
Niet alles wat gezegd wil worden, wordt uitgesproken. De gronden daarvoor zijn legio.
Misschien voel je de ruimte niet, of voelt het niet voldoende veilig. Mogelijk ervaar je nog geen urgentie of nood. Wellicht voelt de afstand te groot, of zijn er te veel beren op de weg, olifanten in de ruimte of verwacht je te grote monsters in de kast. Ben je simpelweg niet gewend om te delen wat gezegd wil worden? Ben je vooral bezig met de reactie van de ander? Of… praat de ander al-tijd door je heen?
Voor mij was (en is) uitwisselen in een veilige ruimte, niet altijd vanzelfsprekend. In Drenthe, waar ik ben opgegroeid, hebben we geen grote traditie van delen wat je op het hart hebt en dat draag je de rest van je leven met je mee. Totdat je je iets anders aanleert.
Wat je vasthoudt, houdt je vast
Met de jaren heb ik de waarde van vrij kunnen delen steeds meer leren waarderen. In mijn werk, maar juist ook met vrienden, naasten, familie. Met het ontdekken van die waarde ben ik het onderzoek aangegaan en heb ik lessen geleerd en ervaringen opgedaan, die tot tranen toe ontroerden.
Bij delingen in (boeddhistische) sangha’s en andere kringen en groepen leerde ik veel van aandachtsvol luisteren zonder oordeel, zonder directe reactie. Een talking stick (stone) of ander anker kan daarin een prachtige helderheid hooghouden. Wie het anker vasthoudt, mag vrijuit onbeperkt delen; de anderen luisteren met volle aandacht.
Meer introverte mensen ervaren zo meer ruimte om hun gedachten en emoties te delen. Meer extraverte mensen ervaren meer richting om hun woorden te wegen alvorens ze te delen. Alle aanwezigen ontvangen, zijn getuige van, wat er gedeeld wordt.
Talking Mic als extra observant, in plaats van talking stick
Recent ben ik gaan experimenteren met wat ik een talking mic noem, een fors digitaal opname-apparaat, dat ik een aantal jaren terug kreeg van goede vriend Marcel Kampman. Om zo, met dat grote apparaat in je hand, heel bewust te ervaren, de mogelijkheid te voelen, dat er een extra observant in de ruimte is en je de mogelijk hebt om nog meer mensen te laten meeluisteren. Met de recorder in de ruimte mag je te meer ervaren dat jij al je aandacht bij het hier en nu in het gesprek mag hebben en alles wat gezegd is, ook daadwerkelijk uitgesproken blijft.
What happens in the room, blijft niet per se in the room. En je kunt er ook later zelf naar terug.
Wat ik leerde, deel ik – ook nu – graag, in gedeelde les én waar wenselijk in begeleiding.
Talking Mic brengt mensen samen die iets te delen hebben
Jij en je geliefde? Jij en je vader, je moeder, je zoon, dochter, broer, zus? Jij en je compagnon? Met die collega? Die ene vriend of vriendin met wie je je bijzondere band verder wilt uitdiepen? Je hele team? De hele directie? Mensen die denken, verwachten dat ze totaal anders over dingen denken. Mensen die wéten dat ze lijnrecht tegenover elkaar staan.
Een beetje rust, ruimte, vertraging, die extra neutrale observant doet wonderen.
Nodig mij uit om jullie bij elkaar te brengen en we gaan aan de slag. Vooraf nodig ik jullie uiteraard ook al uit te delen wat er te delen valt.
We komen samen, we gaan zitten in een kring, we landen, ik begeleid een (dienende vorm) van meditatie waarin ik uitnodig los te laten wat niet toevoegt, om vervolgens zachtjes te bewegen richting hetgene waarvoor jullie bij elkaar zijn.
We zetten de Talking Mic in de opname-stand en plaatsen hem in het midden van de kring.
Totdat het klaar is.
De regels
- Wie de microfoon vasthoudt, spreekt. De anderen luisteren in volledige aanwezigheid.
- Er wordt niet gereageerd. Er is geen debat, geen weerwoord, geen interrupties, zelfs geen gesprek dus eigenlijk.
- Als jij iets wilt zeggen en de microfoon is vrij, pak je hem en deel je zolang dat goed voelt. Op enig moment stopt het stromen en wordt duidelijk dat je klaar bent.
- Wie de spelregels verbreekt, verlaat de ruimte.
Zo ontstaat er ruimte, rust en aandacht voor wat er werkelijk leeft.
Het delen duurt zo lang als nodig is. Dat kan tien minuten zijn, drie uur, of een etmaal. Niemand maakt aantekeningen; het opnameapparaat doet zijn werk in stilte.
Na afloop van het delen, bedanken we elkaar, gaan we uit elkaar en laten we het bezinken.
Na 100 dagen ontvangen jullie de opname van mij. Na een periode van loslaten hoor je terug wat er is gedeeld. Ik nodig je mogelijk ook uit om het gesprek met meer mensen te delen, misschien zelfs om het naar buiten te brengen.
Niets hoeft. Het is jullie uitwisseling.
Een jaar na de deling vraag ik – mogelijk – opnieuw of de opname de wereld in mag, als verdere blootstelling voor jullie uitwisseling en wellicht ter inspiratie, lering en vermaak voor anderen.
Jullie houden altijd het laatste woord. Niemand zal van over jullie uitwisseling mij horen, totdat jullie unaniem hebben ingestemd.
Twee jaar na de deling vraag ik – mogelijk – opnieuw om de opname naar buiten te brengen. Daarna verwijder ik de opname en laat ik jullie met rust.
De plek kiezen we samen
Een passende ruimte is van evident belang voor een dergelijke uitwisseling. Een plek kiezen we daarom samen, in overleg. Ik kan plekken binnen én in de natuur aanreiken waar we ongestoord kunnen delen.
In permanent beta – als sociaal kunstenaar ontwikkeld
Talking Mic is een onderzoek dat doe, een werk dat ik maak, een vorm die ik ontwikkel als social practice kunstenaar. Zie mij dus niet als therapeut, coach, intermediair, scherprechter. Ik ontwikkel het spel, ben de spelleider.
Bovendien is het goed om te weten dat al mijn werk in permanente testfase is, en daarmee ook onderhevig aan voortdurende doorontwikkeling. Ik geef dus ook geen garanties op resultaat, wél op mijn zorg, rust, aandacht en aanwezigheid.
Op enig moment zie ik Talking Mic wel doorontwikkelen tot een semi-publieke werkvorm, die bijvoorbeeld op platte vloeren gebruikt kan worden, als een soort van Ringgespräche van Joseph Beuys naar deze tijd vertaald.
Op donatiebasis – een oefening in vrijgevigheid
Talking Mic bied ik – in beginsel – aan op donatiebasis, of zoals ik het graag noem ‘bewuste waardering’. Ik nodig een ieder – ook niet deelnemers – uit tot beoefening van vrijgevigheid, dana, enerzijds om je waardering kenbaar te maken, anderzijds ook om mijn werk, mijn onderzoek, de praktijk te helpen doorontwikkelen. Doneren via de stichting Rust in Uitvoering kan fiscaal erg aantrekkelijk. Dit is het directe donatie-linkje.
Spreek je liever op voorhand een vast bedrag af?
Wanneer je niet gewend bent om te werken op basis van vrijgevigheid, wijk ik soms uit naar een vast vooraf afgesproken tarief en krijg je een factuur (met BTW).
Interesse? Welkom
Mail me op ritzotencate@gmail.com.