In 2011 belandde ik bij het Noord Nederlands Toneel op het kunstenaarspad en ontwikkelde ik me stapje voor stapje tot social practice artist. Drie jaar terug besloot ik vol voor een leven als kunstenaar te gaan, een plek in te nemen in de kunstwereld.
Artist coach / curator / adviseur Robert Jan Verhagen wandelt met me op. Samen met hem werk ik aan de logica van mijn kunstenaarspraktijk. Wat werkt er onder de motorkap, waarom? We schrijven samen ook aan een artist statement, die kan dienen als bij aanvragen voor bijvoorbeeld fondsen.
In de zijlijn schreef ik een ode aan de vroeg-pionier, die me helpt te begrijpen waar ik in de wereld sta en ook waar ik dus niet hoef te staan. Ik ben een vroeg-pionier, ontdekte ik en dus geen eik, bijvoorbeeld. En ik ontdekte ook dat de taal van de natuur, van ecosystemen voor me werkt, om over mijn werk te praten, om mijn praktijk tot leven te laten komen.
Bij deze deel ik mijn ode aan de vroeg-pionier. Meer zal volgen. Ik ben benieuwd naar je reactie. Laat je een comment achter?
Ode aan de vroeg-pionier.
Ik ben een pionier, een vroeg-pionier om precies te zijn, een mosje, heidestruik. Of misschien ben ik een grove den, een ruwe berk of wilg. Zeker geen reusachtige beuk, of knoestige eik, die allebei eeuwenoud kunnen worden.
Ik ben een pionier, een vroeg-pionier. Ik voel me thuis op plekken waar nog bijna niets is. Op een zandvlakte, op de kaalte, in de wind, waar een laagje algen, mos en grassen de toplaag een beetje bij elkaar houdt, daar dwarrel ik graag neer, daar wortel ik graag, daar leg ik graag een voedzame bodem neer waar opvolgers langer, veel langer kunnen en willen zijn. Kastanjebomen, esdoorns, bomen die ouder en eeuwenoud kunnen worden. Ik voel me ook thuis in rafelranden, in the fringe, bijvoorbeeld op verlaten industrieterreinen. Waar nodig wortel ik, kraak ik verlaten beton met mijn wortels.
Ik ben een pionier, een vroeg-pionier. Ik land, groei, ontwikkel en maak op enig moment plaats voor de volgers. Als het ondertussen stormt of iets anders onvoorspelbaars gebeurt, breekt mijn top uit, waai ik om en begin ik opnieuw of ga ik door waar ik gebleven was. Als soort ben ik antifragiel.
Soms beland ik in een dicht woud en lukt het me om te wortelen, bijvoorbeeld op een open plek, eventueel zelfs bovenop omgevallen woudreuzen die niet overeind zijn gebleven. Ik wortel op hun wortels en liggende stam en kijk wat bruikbaar is, hergebruikt kan worden. In een dicht donker woud is niet voldoende licht voor me. Ik hou niet van machtsspelletjes tussen eeuwenoude mastodonten. Laat ze eerst maar plaatsmaken voor iets nieuws.
Ik ben een pionier, een vroeg-pionier en ben vrienden met andere vroeg-pioniers, kruiden, struiken, diertjes, nog kleinere dieren, mede-pioniers. Ik zoek voortdurend naar verbindingen en om die organisch te laten groeien. Samen maken we woeste grond bos-klaar.
Ik ben een pionier, een vroeg-pionier en hoef niet de mooiste te zijn of worden. Ik groei graag en snel, ik ontwikkel graag ook mijn omgeving. Ik ben in proces. Ik hoef niet de grootste of beste te worden. Ik heb geen groter doel voor ogen dan in verbinding zijn en ontwikkelen. Ik kan dus ook niet mislukken. Alles is een experiment.
Ik ben een pionier, een vroeg-pionier en daar hou ik het bij. Ik wil met alle liefde blijven totdat echte pioniers en de eerste volgers komen, maar het moet niet te mainstream, gestandaardiseerd, cash cow worden. Ik ben de eeuwig rising star, als ik mezelf zou moeten uitdrukken in BCG-matrix. Ik groei niet door naar een volgende fase. Ik blijf spelen, wroeten, pionieren.
Ik blijf pionier, vroeg-pionier. En als je mij probeert tot eik of beuk te managen, dan ben ik helemaal weg. Aan gras trekken heeft geen zin, tenzij je onkruid wilt wieden.
Ik ben een kunstenaar, soms toegepast kunstenaar (AKA designer), zoveel te ongrijpbaarder, zoveel te beter. Geen business mens, geen scale up en al helemaal geen manager of ambtenaar. Prima dat die er ook zijn en hun ding doen. Ik leg zelfs graag een basis voor ze, maar ik ben een pionier, een vroeg-pionier.
Ik ben een pionier, een vroeg-pionier, een heideplant, misschien een struik of berk, maar zeker geen beuk. Ik voel me thuis op onontgonnen terrein, of op de plek van vervallen ecosysteem, niet in een dicht donker woud. Ik lever geen materie, zoals eikels, nootjes en kastanjes, maar bereid de schrale grond voor voor opvolgers in ecologische successie.
Heel mooi Ritzo! En precies zoals ik je al die jaren ken. Puur. Als zacht herfstmos, dan weer een tumbleweed in woestijnwind.
Ik herken je altijd ✨
☺️❤️🙏