“Bushcraft, zoals wij het zien, is mensen te laten ervaren dat buiten je thuis kan zijn en daar hoort alles bij,” aldus René Nauta en Beke Olbers over bushcraft, hun bedrijf Extra Bushcraft en hun opleidingen.

In 2019 begonnen Erik, Stefan, Ward en ik bij Beke en René met tien andere studenten aan de uitgebreide bushcraft jaaropleiding. In 2020 gingen we de diepte in met een vervolgopleiding van nog een jaar. In de eerste week van oktober 2022 rondden we onze opleiding af met een Over Leven, waarin we vijf dagen leefden van het land en buiten nog meer ons thuis werd dan het de afgelopen drie jaar al was geworden.

We begonnen onze opleiding met een rugtas vol plastic, we eindigden met niets dan takken, bladeren, mos en varens en – ok – een mes, billy en een paar vishaken. We gingen terug naar de natuur en reisden terug in de tijd. Van een tijd vol technologie en kunstmatigheid terug naar zoals onze verre, verre voorouders leefden, naar hoe samen leven begon, terug naar hoe de mensheid begon. Zo hebben wij het ervaren in elk geval.

Over Leven gaat echt over overleven. Als jij niets doet, ga je dood, of op zijn minst zak je weg. Als je een goed onderkomen wilt, moet je dat maken en blijven aanpassen. Als je vuur wilt, moet je dat maken. Als je water wilt moet je op en neer naar de beek en per keer zo veel mogelijk billys mee. En als je wilt eten moet je erop uit en plukken, rapen, graven of doden. Als jij niet kiest om aan het werk te gaan, om te willen overleven, gebeurt er niets en ben je af.

Je voelt je kwetsbaar in de grote natuur. De veiligheidsstandaarden waar je in je dagelijks moderne leven op kunt vertrouwen, zijn er niet. Als je shelter wordt bedolven door een omvallende boom, ben je dood. Als je valt op de rotsen, heb je pijn, ben je nat of… erger – zeker als je alleen bent.

Het brengt je terug naar de kern, naar het begin van leven, naar het begin van samenleven, naar het begin van de mensheid. 300.000 Jaar terug hadden mensen exact hetzelfde nodig. Dát ervaar je nu ook ook. Je bent overgeleverd aan jezelf, je team of eigenlijk aan de natuur. Wat geeft ze? Wat neemt ze?

Kennis en ervaring helpt. Hoe bouw je een goede en een betere hut? Wat kun je eten en wat niet? Hoe maak je vuur met alleen een schoenveter? Kennis en ervaring maken juist op dit elementaire niveau van leven het verschil tussen wel of niet, tussen uiteindelijk leven en dood.

Overleven gaat gemakkelijker in een team, in een samenleving. De één is goed in vuur maken, de ander heeft een sterk ontwikkeld bouwtalent. Als de één erdoor zit, kan de ander een gaatje dichtlopen. Je doet het samen. Je doet en kunt en je krijgt wat je samen bereikt. Je doet wat moet, wat dat ook is en blijft in verbinding, want je bent op elkaar aangewezen. Alleen op elkaar kun je écht vertrouwen. 

Vijf dagen Over Leven raakt grote dingen aan. Verbinding met jezelf, verbinding met anderen, verbinding met de natuur, kunnen vertrouwen. Of dus ook niet. Alles wat in de weg staat, mag je laten vallen. Je moet doen wat er moet gebeuren, ook al is dat niet je grootste talent of hetgeen waar je het vrolijkst van wordt. 

Je hebt weinig nodig; veel minder comfort, slapen en eten dan we dagelijks gebruiken in ons moderne leven. En nog steeds: er is te weinig. Hoeveel het land ons ook gaf, het lukte ons nauwelijks om 250 calorieën per dag bij elkaar te verzamelen, terwijl we misschien wel 4000 per dag nodig hadden. We verloren allemaal tenminste 5 kilo lichaamsgewicht.

Voeding uit de natuur voedt. Hoe weinig bramen, rozenbottels, appels, kokkels, mosselen, limpets, garnalen, wortels, beukennootjes, brandnetelblaadjes heb je nodig om je weer wat beter te voelen? En hoe eenvoudig is het om jezelf even te verwennen met geroosterde zeeradijswortels of krokante garnalen en brandnetelchips gegaard boven de kolen. De natuur geeft als je het ziet en neemt.

We hebben de natuur overleefd en dat geeft vertrouwen. Als je je op dit elementaire niveau samen weet te redden, dan kun je meer aan, zelfs als het waait of op zijn Schots stormt.

Op naar de solo? Hoe dan ook op naar meer bos, want natuur smaakt naar meer natuur.

René en Beke, dank. Door jullie is buiten voor ons ook een thuis geworden.

Goede vriend Anton Roerdink nodigde me uit voor een gesprek.

Wil je met je team (serieus) het bos in? Wil je iets met bushcraft in Drenthe, Groningen, Friesland? Schiet me gerust even aan. Want ik neem je graag mee het bos in, van de paden af.

Let’s welcome Winter!

This week was the week of Samhain, All Saints or as the Mexicans call it Las Dias de los Muertos. It’s the time of year that – at least in the northern hemisphere - we feel winter is coming, the darker season is rising. From now on most of us have the tendency to...

Van lezing over digitalisering naar Nationaal Museum Digitalisatie

Een aantal weken terug vroeg een onderwijsgroep me of ik een lezing wilde geven over digitalisering. Omdat lezingen niet per sé de meest inspirerende vorm zijn om iets te leren verzonnen we samen een niet-lezing: het Nationaal Museum Digitalisatie. In plaats van een...

STROOM Emmen zoekt jongeren die willen vlammen voor Emmen

Op dinsdag 12 oktober zijn de audities voor STROOM: een gloednieuw programma van de Bieb in Emmen voor creatieve, ondernemende jongeren om samen met een toegewijd team echt toffe events te organiseren. Wie laat zien goede plannen te kunnen verzinnen, dingen te kunnen...

Teamuitje: ‘never let a good Corona-crisis go to waste’

"Hoera! Het Corona-monster is getemd!" Vanaf half juni hebben praktisch alle volwassenen een eerste vaccinatieprik te pakken. Vanaf half juni voelen praktisch alle volwassenen zich bevrijd. Vanaf half juni kunnen we weer normaal doen, weer dichterbij elkaar komen,...

SLIK! Nederlandse automobilisten zetten per jaar 3000 olympische zwembaden vol brandstof in de fik.

Afgelopen zondag reden we vanuit Groningen op en neer naar het midden van het land voor een rondje langs familie. Op de A7 was het druk. De A6 was één en al auto. En zelfs op de acht banen van de A12 was het heen én terug alles behalve een auto-rustige zondag. ‘Waar...

Op zoek naar 100 Groningers, die aan staan

‘Andere regio’s laten keer op keer van zich horen, gaan mee op handelsreizen en staan met busladingen lobbyisten in Den Haag en Brussel. Groningers zie je bijna nooit en zeker niet met één duidelijk verhaal voor de toekomst. En ik denk dat jullie daar kansen laten...

Donkerder Avond bij EM2 – kom je ook?

Donderdag 30 juli. Een avond in EM2 Groningen rondom mijn roman Donkerder.  Op 30 april kwam Donkerder, mijn debuutroman, uit. Sindsdien is er - nog even los van Corona - veel gebeurd. De eerste paar honderd mensen kochten, leenden en lazen mijn boek. Ik kreeg diep...

Lokaal Lekkers – eten uit eigen buurt en regio

Hou je van lekker koken en eten met gezond, mooi - bio, kleinschalig, liefdevol - spul op fietsafstand? Dit is je kaartje met kaasboeren, melktaps, lokale bierbrouwerijen, meel van de molens, boerderij-ijs, heerlijke honing, vis, schelpdieren, vlees en alles wat je je...

RVS-advies structureel terugbrengen dakloosheid lang niet structureel genoeg: Dakloos word je niet op je 20e of 30e, omdat je geen huis meer hebt. Dakloos word je doorgaans al vlak na je geboorte.

Gisteren bracht de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS) een gevraagd advies uit aan staatssecretaris Paul Blokhuis over een structureel andere aanpak voor het terugdringen van dakloosheid in Nederland. De Raad wil vooral inzetten op huisvesting en minder...

Daar komt de stille revolutie

Een paar maanden terug sprak ik op een school in Groningen met Tom. We hadden het over werk, mijn werk, zijn werk en ik vroeg hem wat hij wilde worden. “Beroemd,” was zijn antwoord. “Beroemd?” “Ja, maakt niet uit hoe en waarmee.” Typisch iets waar je mee bezig kunt...

Hoe maak je als ZZP-er je schip klaar voor de Corona-storm?

Vanochtend belde ik met Ella, de uitbaatster van De Pijp, waar ik een flexplek heb. Gewoon om even te bellen, zoals we normaal gesproken bijna elke dag wel even gewoon kletsen. We sparden wat en toen nodigde Ella me uit om even een mailtje te componeren voor de...

Wie wil verdriet delen?

Iedereen draagt verdriet en pijn bij zich. De één meer of heftiger, de ander minder of luchtiger. Onverwerkt verdriet of trauma’s staan lekker leven in de weg en leiden niet zelden tot meer ellende zoals algehele chagrijnigheid, naar gedrag, een burn-out of een...