Gisteren bracht de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS) een gevraagd advies uit aan staatssecretaris Paul Blokhuis over een structureel andere aanpak voor het terugdringen van dakloosheid in Nederland. De Raad wil vooral inzetten op huisvesting en minder regels. Dat klinkt prachtig en nuttig, maar ik zie deze aanpak nog steeds niet als structureel genoeg. Dakloos word je niet op je twintigste of op je dertigste. Dat word je al in je jeugd. Vaak al vlak na je geboorte. Hechting is bijna altijd de oorzaak. Dat zijn mijn bevindingen na mezelf te hebben ondergedompeld in dakloos Groningen. En… ik schreef er een roman over, die overigens vrijdag aanstaande uitkomt.

Dakloos word je pas als je wankelt en de meeste daklozen begonnen al te wankelen in de eerste vijf jaren van hun leven.

In tien jaar is het aantal daklozen in Nederland verdubbeld. De Raad noemt naweeën van de vorige crisis, te veel ingewikkelde regels voor kwetsbare mensen en te weinig goedkope woningen als oorzaken. Ik heb van dichtbij gezien dat dat klopt, maar dat het niet de bron is van dakloosheid. Dakloos word je pas als je wankelt en de meeste daklozen begonnen al te wankelen in de eerste vijf jaren van hun leven. Of zelfs vaak al vóór hun geboorte. Ellende is overerfbaar, leerde ik.

In 2013 zette ik de daklozenwandelingen in Groningen op. Twaalf mensen van de straat namen duizenden Groningers mee door de stad om hun levensverhalen te delen. Door de wandelingen leerde ik tientallen mensen van de straat van dichtbij kennen. Ik leerde dat ze niet dakloos werden op hun twintigste of dertigste, maar eigenlijk al toen ze nog heel jong waren, toen er thuis dingen heel erg mis gingen, vaak al vlak na hun geboorte. Hun jeugdverhalen grepen me aan. Ze vormen de basis voor mijn boek.

Een kind kan niet kiezen wat hem overkomt.

Donkerder gaat over Rogier, een slim jochie, lief, zorgzaam en positief. In de krokusvakantie van 1983 verhuist hij met zijn ouders naar een vakantiepark in Drenthe, waar zijn vader directeur wordt. Donkerder gaat ook over René, wiens kaarten voor het leven minder goed geschud zijn; hij is de jongste in een gezin van vier, zijn moeder is overleden en zijn vader en broers zijn aan de drank en misbruiken zijn zus. Donkerder gaat ook over wat de levens van de twee jongens met elkaar doen en dat je je tegen te veel duisternis niet kunt weren en over dat een kind niet kan kiezen wat hem overkomt.

Door de daklozenwandelingen ervoer ik aan den lijve wat diepe duisternis van anderen met mijn leven deed. In Donkerder, mijn debuutroman, schrijf ik de donkerte van me af en vertel ik het jeugdverhaal van de daklozen die me binnenlieten in hun leven. Mijn roman is een uitnodiging om met nog minder oordeel naar daklozen te kijken. Want waar komt al die duisternis eigenlijk vandaan? Dakloos word je niet op je twintigste, dertigste of veertigste. Dakloos word je in je jonge jaren.

Meer over de daklozenwandelingen (inclusief prachtige verhalen van onder andere Karin Sitalsing): https://ritzotencate.com/project/gewoon-een-kop-koffie/

Wat dan wel? Gewoon weer naar elkaar omkijken.

Concreet adviseert de Raad:

  • Meer kleine woonvormen creëren.
  • Huisuitzettingen bij huurachterstand verbieden.
  • Dreigende dakloosheid beschouwen als vraag om hulp.
  • Creatieve eigen woonoplossingen tijdelijk toestaan.
  • Flexibel zijn met regels zodat mensen niet nog verder in de problemen raken.

Dat is een mooi begin, maar volgens mij allemaal niet structureel genoeg. Er is meer verbinding nodig in onze maatschappij. Gewoon weer naar elkaar luisteren. Gewoon weer een beetje naar elkaar omkijken. Gewoon weer een praatje maken.

Heb je vragen, aanvullingen? Laat een reactie achter, mail of bel.

 

Lokaal Lekkers – eten uit eigen buurt en regio

Hou je van lekker koken en eten met gezond, mooi - bio, kleinschalig, liefdevol - spul op fietsafstand? Dit is je kaartje met kaasboeren, melktaps, lokale bierbrouwerijen, meel van de molens, boerderij-ijs, heerlijke honing, vis, schelpdieren, vlees en alles wat je je...

RVS-advies structureel terugbrengen dakloosheid lang niet structureel genoeg: Dakloos word je niet op je 20e of 30e, omdat je geen huis meer hebt. Dakloos word je doorgaans al vlak na je geboorte.

Gisteren bracht de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS) een gevraagd advies uit aan staatssecretaris Paul Blokhuis over een structureel andere aanpak voor het terugdringen van dakloosheid in Nederland. De Raad wil vooral inzetten op huisvesting en minder...

Daar komt de stille revolutie

Een paar maanden terug sprak ik op een school in Groningen met Tom. We hadden het over werk, mijn werk, zijn werk en ik vroeg hem wat hij wilde worden. “Beroemd,” was zijn antwoord. “Beroemd?” “Ja, maakt niet uit hoe en waarmee.” Typisch iets waar je mee bezig kunt...

Hoe maak je als ZZP-er je schip klaar voor de Corona-storm?

Vanochtend belde ik met Ella, de uitbaatster van De Pijp, waar ik een flexplek heb. Gewoon om even te bellen, zoals we normaal gesproken bijna elke dag wel even gewoon kletsen. We sparden wat en toen nodigde Ella me uit om even een mailtje te componeren voor de...

Wie wil verdriet delen?

Iedereen draagt verdriet en pijn bij zich. De één meer of heftiger, de ander minder of luchtiger. Onverwerkt verdriet of trauma’s staan lekker leven in de weg en leiden niet zelden tot meer ellende zoals algehele chagrijnigheid, naar gedrag, een burn-out of een...

Waar ellende vandaan komt (en wat ik ermee ga doen)

In voorbereiding op mijn Vision Quest, begin 2020, sprak ik met verschillende mensen die iets dergelijks hadden ondernomen. Een man deelde dat-ie na tien dagen bos, in stilte, op alleen water het licht had gezien en één en al vrijheid en verbinding had ervaren. Dat...

Op Vision Quest in Drenthe

Een week terug was ik op Vision Quest. Inmiddels ben ik weer - zo ongeveer - geland. Drie dagen en drie nachten was ik in mijn eentje, op alleen water, in totale stilte in het bos. Drie dagen en drie nachten was ik bezig met alles loslaten wat niet mijn essentie was...

Mee naar de toekomst en terug

We leven in een tijdperk van wereldwijde transitie. Van een geïndustrialiseerde wereld vol met uit de hand gelopen centralisatie, standaardisaties en controle, gaan we toe naar een wereld waarin steeds meer mensen, steeds meer gevoed door andere mensen, gaan denken en...

Samen door de Wadden met Oud en Nieuw

Met oud en nieuw was ik met Beau op Terschelling. We waren liever op een waddeneiland met regen, wind en leegte dan warm thuis tussen de mensen in de stad. Op Terschelling is het geweldig. Met de boot vanaf Harlingen, aankomen op West, langs de Waddenzee fietsen naar...

Op zoek naar een uitgever voor mijn coming of age roman ‘Gespoord’

De afgelopen twee jaar werkte ik aan een boek, een roman. Ik vind het af genoeg om nu op zoek te gaan naar een uitgever en het samen tot een mooi einde te brengen. Hieronder deel ik de brief die ik naar een aantal uitgevers wil sturen, de synopsis en een linkje naar...

Van Asostaat Groningen naar Vrijstaat Groningen!

Binnenstad Groningen. Zaterdagmiddag. Ik loop een rondje. Mensen genieten van een heerlijk herfstzonnetje. Ze pikken een terrasje. Ze keuvelen wat en shoppen wat. Heerlijk. Een aantal mensen is minder lekker bezig. Ze zijn zo verzonken in hun telefoon dat ze tegen...

Groningen. City of Millennials.

De afgelopen tijd vraag ik me steeds vaker af wat er met ons mooie Groningen aan de hand is. Waarom fietsen mensen over de stoep en gaan ze er daarbij van uit dat jij als voetganger wel even aan de kant gaat? Waarom dumpen stadjershun afval op straat, terwijl ze het...