Gisteravond mocht ik samen met ecoloog Rick Middelbos inspreken in de Groninger Gemeenteraad in een meningsvormende sessie over het Ontwerp Omgevingsprogramma Groennormen. Dat was leuk om te doen, leuk en leerzaam om samen met Rick te doen. Fijn om te merken dat onze woorden werden gehoord en ideeën werden gebruikt door raadsleden. Fijn om het idee te hebben dat je invloed hebt op zo’n belangrijk onderwerp. En dan wordt het ontwerp ongewijzigd aangenomen en is alles dus zo ongeveer voor niets geweest. Althans zo voelt het. 15-20 man raadsleden, een wethouder, burgers, die elkaar een uur bezighouden en dat uiteindelijk gewoon doorgaat wat er al klaar lag. Even iets door de raad loodsen….
Dat voelt niet erg bevredigend, want het gaat niet zo goed met de natuur, we hebben haast met meer ons best doen! En dus ga ik nog even door en deel ik dat ook in een blog. En voor alle meelezers, meedenkers: fijn om jullie support te voelen! Leuk en leerzaam ook! Wil je meedenken? Wil je meedoen met een ‘Groenlab’ rondom de Bloemsingel? Heb je aanvullende ideeën? Vragen? Mail me even.
Beste Mirjam, Geachte Raadsleden,
Mooi dat we als Gemeente Groningen voorop lopen met een Omgevingsprogramma Groennormen. Mooi dat dat er nu gaat komen. Gefeliciteerd.
Fijn ook om te horen en zien dat jullie oog hebben voor biodiversiteit en dat we zo op één lijn lijken te zitten. Dat geeft deze burger moed.
Leuk om een keer in te spreken. Ook al is drie minuten ratelen niet mijn favoriete stijl, dit smaakt naar meer. En leuk om te zien dat een brief schrijven blijkbaar invloed kan hebben.
Ik las ook net even het Bomenplan. Prachtig! Hoe groen zou Groningen in 2075 zijn?
En dan het vervolg. Ik denk namelijk dat als we niet extreem duidelijk en scherp zijn richting commerciële partijen, hun commerciële overwegingen sterker zullen zijn dan welwillendheid. Ik noem maar een gevalletje Tata Steel, IJmuiden. En ja, ik weet dat er meer middelen zijn dan alleen de groennormen (zoals bijvoorbeeld het nieuwe Bomenplan), maar deze groennormen zijn wel een lekker duidelijke lat. En duidelijkheid is ook liefde, zoals Mirjam het gisteren zo mooi verwoordde. Laten we niet naïef zijn. We hebben haast.
Ook in het prachtige Bomenplan gaat het overigens weer over boomkroondekking en weer vooral over bomen (en minder over het gehele verbonden ecosysteem en het samenspel met kleine plantjes en beestjes). En ook hier gaat het opnieuw over bomen in het algemeen, terwijl de ene boom de andere niet is. We willen inheemse soorten, zoals de zomereik, de meidoorn, de hazelaar, geen palmbomen. Alleen al het woordje inheems twintig maal laten terugkomen in het plan, zou wellicht helpen. Inheemse bomen dragen bij aan biodiversiteit. Exoten niet. En voor alle duidelijkheid: aan de Bloemsingel bijvoorbeeld staan veel planten met een oorsprong in Azië, de Amerika’s en kweekkassen (cultivars). We willen: tenminste Europees, en graag West-Europees (liever een inheemse hazelaar dan een Turkse hazelaar).
Ik pleit er dus voor om al op zeer korte termijn de groennorm-teugels nog verder aan te trekken en concreet tenminste kwantitatieve groennormen op te nemen voor biodiversiteit. In mijn schriftelijke en mondelinge bijdragen heb ik een aantal suggesties gedaan, een aantal daarvan zijn zo eenvoudig op te nemen dat het zonde zou zijn om ze te laten liggen. Ik denk bijvoorbeeld aan de norm ‘biodiversiteit per soort’ of de ‘zwarte lijst’ voor planten die we niet moeten willen (of begin maar eens bij Europese soorten wel, Azië, Amerika’s, Afrika’s en cultivars niet – als je dat met terugwerkende kracht zou invoeren zou Groningen aanzienlijk minder groen zijn). Om de minder eenvoudige groennormen te operationaliseren, kunnen we afkijken bij wereldwijde voorlopers zoals Parijs, Kopenhagen, Hamburg, Basel, Berlijn of bijvoorbeeld Singapore. Knippen, plakken, vertalen naar Nederland en gaan. Niet wachten tot een evaluatie in 2028. We hebben haast. Het gaat feitelijk – kwantitatief ook – erg slecht met wat we natuur noemen.
Hier een tabel wat we van elders kunnen leren.
|
Methode |
Voorbeeld |
Toepassing in Groningen |
|
Ecologische coëfficiënt per project |
Parijs (CBS), Berlijn (GSF) |
Ontwikkel een Groningse variant: elk bouwproject moet een minimale biodiversiteitsscore halen (niet alleen kroonoppervlak). |
|
Projecttool met kwaliteitscriteria |
Kopenhagen |
Breid de huidige groennormen uit met een “biodiversiteitspuntenlijst” voor soorten, structuren en bodemkwaliteit. |
|
Beschermde zones en minimumpercentages |
Hamburg |
Stel norm dat x% van openbaar groen een hoge ecologische kwaliteit moet hebben; leg dit vast in de Omgevingsvisie. |
|
Inheemse soorten verplicht stellen |
Basel |
Maak een soortenlijst met “biodiversiteitskampioenen” en sluit exoten uit. |
|
Monitoring & Benchmarking |
Singapore (City Biodiversity Index) |
Gebruik dit om elke 2–3 jaar aan de raad te rapporteren hoe biodiversiteit zich ontwikkelt. |
Ik licht eventueel graag verder toe / spar graag verder, bijvoorbeeld tijdens zo’n inloophalfuur of tijdens een rondje wandelen. En als er een burger mee op onderzoeksreis mag naar één van bovengenoemde steden, bied ik me bij deze aan 😉
Hoe komen we daar, samen? Hoe kunnen we nog ambitieuzer zijn, nog verder voorop lopen? Ik denk dat dat nodig is. Het is 2025 en het gaat niet zo lekker met de natuur.
Kunnen jullie een specifieke motie indienen? Een amendement? Als bijlage hieronder alvast een suggestie voor een motie. Deze keer was het ChatGPT die me even heeft geholpen, niet Perplexity.
En verder nog even terug:
-
Hoe is deze specifieke opdracht voor de Bloemsingel tot stand gekomen? Waarom is er in strijd gehandeld met het prachtige strategisch plan beheer openbare ruimte (en de natuur)? Welke ambtenaar heeft de aanplantlijst opgesteld? Wanneer? Waarom? Wie is verantwoordelijk? Daar is kennisontwikkeling nodig. Ik wandel graag een rondje.
-
En wat kunnen we doen om het aan de Bloemsingel en Ebbingekwartier toch nog een beetje gezond te krijgen? Hoe zetten we dat burgerparticipatief ‘Groenlab’ in beweging? Ik werk liever samen dan guerrilla style.
Ik draag graag bij, dat is denk ik duidelijk.
Bijlage Conceptmotie: Opnemen van biodiversiteit in groennormen
De raad van de gemeente Groningen, in vergadering bijeen op [datum],
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat
-
het Ontwerp Omgevingsprogramma Groennormen nu vooral kwantitatieve normen hanteert gebaseerd op boomkroonoppervlak;
-
biodiversiteit een essentieel onderdeel is van de kwaliteit van groen en van groot belang voor klimaatadaptatie, gezondheid en leefbaarheid;
-
voorbeelden uit steden als Parijs, Kopenhagen en Hamburg laten zien dat biodiversiteit ook kwantitatief meetbaar en normeerbaar kan worden gemaakt (bijvoorbeeld via een biodiversiteitsfactor of soortenlijst);
overwegende dat
-
zonder aanvullende kwaliteitscriteria de huidige groennormen het risico lopen te verworden tot een afvinklijst, zonder daadwerkelijke ecologische waarde;
-
de raad eerder heeft uitgesproken dat natuur, klimaatadaptatie en biodiversiteit speerpunten zijn in het ruimtelijk beleid;
-
de samenleving, waaronder insprekers, nadrukkelijk verzoekt om biodiversiteit expliciet op te nemen;
verzoekt het college
-
om biodiversiteit als kwantitatieve norm uit te werken, bijvoorbeeld door:
-
het toevoegen van een biodiversiteitswaarde per boom- en plantensoort in de bijlagen;
-
het ontwikkelen van een biodiversiteitsfactor of -index voor percelen en projecten;
-
-
daarbij gebruik te maken van bestaande voorbeelden (Parijs, Kopenhagen, Hamburg, Berlijn) en kennis van lokale experts;
-
de raad uiterlijk in [jaar, bijv. 2026] een voorstel voor te leggen om biodiversiteit juridisch te verankeren in de groennormen;
en gaat over tot de orde van de dag.
[Naam indienend raadslid]